Xây dựng thương hiệu riêng để khai thác hiệu quả CPTPP

Thời gian qua, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, không chỉ ở khía cạnh mở rộng thị trường xuất khẩu mà còn trong việc nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. 

Theo số liệu cập nhật của Bộ Công Thương, tính đến 10 tháng đầu năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và các nước thành viên CPTPP đã đạt khoảng 102,8 tỷ USD, tăng 20,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 58,3 tỷ USD, tăng 26%, trong khi nhập khẩu đạt 44,5 tỷ USD, tăng 14,47%. 

Kết quả này cho thấy CPTPP tiếp tục là nhóm thị trường đóng góp lớn vào tăng trưởng thương mại của Việt Nam trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động và cạnh tranh ngày càng gia tăng. Đáng chú ý, thương mại với các nước CPTPP đang giúp Việt Nam duy trì thặng dư thương mại ở mức cao, qua đó góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô và cân đối cán cân thương mại. 

Trong bức tranh tổng thể đó, Canada tiếp tục là thị trường đóng góp lớn nhất vào thặng dư thương mại của Việt Nam trong khối CPTPP. Xuất khẩu của Việt Nam sang Canada duy trì đà tăng trưởng tích cực, đưa Việt Nam trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Canada trong ASEAN và nằm trong nhóm các đối tác thương mại lớn của Canada tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu sang thị trường này tương đối đa dạng, trong đó dệt may vẫn giữ vai trò chủ lực, bên cạnh các nhóm hàng có mức tăng trưởng mạnh như máy móc, thiết bị, sản phẩm điện tử, linh kiện, nông sản và một số mặt hàng chế biến có giá trị gia tăng cao. 

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy một điểm nghẽn lớn khi phần lớn kim ngạch xuất khẩu sang Canada vẫn đến từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với thương hiệu riêng, trong khi doanh nghiệp trong nước chủ yếu tham gia ở khâu gia công hoặc xuất khẩu dưới thương hiệu của đối tác. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng và phát triển thương hiệu riêng cho hàng hóa Việt Nam nếu muốn khai thác sâu hơn tiềm năng từ CPTPP. 

Với thị trường Mexico, CPTPP cũng đang tạo ra những hiệu ứng lan tỏa tích cực trong kết nối cung - cầu và mở rộng chuỗi cung ứng. Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu và phân phối lớn của Mexico đã chủ động tìm đến Việt Nam để tìm kiếm nguồn hàng, đặc biệt là các mặt hàng thế mạnh như quần áo, giày dép, đồ nhựa, đồ gỗ và một số sản phẩm công nghiệp nhẹ. 

Lợi thế lớn nhất đến từ việc Việt Nam và Mexico cùng là thành viên CPTPP, cho phép hàng hóa hai bên được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi, trong bối cảnh Mexico đang gia tăng thuế đối với nhiều sản phẩm đến từ các quốc gia không ký kết hiệp định thương mại tự do. Bên cạnh đó, cam kết xóa bỏ phần lớn dòng thuế trong khuôn khổ CPTPP đã mở ra dư địa lớn để các mặt hàng như thủy sản, cà phê, cao su, điện thoại, linh kiện điện tử và phụ tùng ô tô của Việt Nam gia tăng hiện diện tại thị trường hơn 130 triệu dân này. 

Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những yêu cầu ngày càng khắt khe về hồ sơ sản phẩm, chứng nhận xuất xứ, quy trình sản xuất và tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật trong bối cảnh Mexico đồng thời phải đáp ứng các nghĩa vụ trong Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada. Từ thực tiễn tại các thị trường CPTPP cho thấy, ưu đãi thuế quan chỉ là điều kiện cần, trong khi điều kiện đủ để doanh nghiệp Việt Nam khai thác hiệu quả CPTPP nằm ở năng lực nội tại, khả năng xây dựng thương hiệu và mức độ tham gia sâu vào chuỗi giá trị. 

Việc xuất khẩu bằng thương hiệu riêng không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị gia tăng, mà còn tạo nền tảng để xây dựng uy tín, mở rộng mạng lưới phân phối và từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Để làm được điều đó, doanh nghiệp không thể đi một mình mà cần sự đồng hành của các hiệp hội ngành hàng, sự hỗ trợ chính sách từ Nhà nước và sự kết nối đồng bộ về tiêu chuẩn, logistics, thông tin thị trường. Khi các cấu phần này vận hành hiệu quả, CPTPP sẽ không chỉ là một hiệp định thương mại tự do, mà thực sự trở thành đòn bẩy giúp hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu bằng chính thương hiệu của mình.