OCOP khơi dậy nội lực địa phương trong hành trình nông thôn mới

Chương trình OCOP, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt triển khai từ năm 2018, là chương trình trọng tâm phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát huy nội lực và gia tăng giá trị; là giải pháp và nhiệm vụ quan trọng trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Đến năm 2025, cả nước đã có hơn 9.800 sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó nhiều mặt hàng đã xuất khẩu thành công. Đây là cơ sở để bước sang giai đoạn 2026 - 2030, chương trình OCOP chuyển sang phát triển theo chuỗi giá trị, từ sản xuất - chế biến - phân phối đến kết hợp du lịch và dịch vụ, thay vì chỉ dừng lại với từng sản phẩm đơn lẻ.

Tại thành phố Hà Nội, chương trình OCOP đã được triển khai đồng bộ, bài bản, trở thành chương trình trọng tâm trong quá trình xây dựng mông thôn mới. Với mục tiêu phát triển các sản phẩm đặc trưng gắn với tiềm năng và thế mạnh của từng địa phương, chương trình đã góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa, chuyên môn hóa và liên kết chuỗi giá trị.

Theo Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng Nông thôn mới Hà Nội, lũy kế từ năm 2019 đến nay, Hà Nội đã đánh giá, chứng nhận 3.463 sản phẩm, trong đó có 9 sản phẩm 5 sao, 19 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.576 sản phẩm 4 sao và 1.859 sản phẩm 3 sao, là địa phương có số lượng sản phẩm OCOP lớn nhất cả nước.

Nhiều sản phẩm nổi bật như giò chả Tân Ước, nón làng Chuông, gạo Bối Khê đã dần khẳng định được chỗ đứng trên thị trường, nhận được sự tin tưởng của người tiêu dùng.

Gần 15 năm thực hiện xây dựng nông thôn mới, diện mạo nông nghiệp, nông thôn, nông dân Quảng Ninh đã có nhiều biến chuyển khởi sắc. Quảng Ninh cũng trở thành điểm sáng trong cả nước với những bước đi mạnh dạn, tiên phong, sáng tạo. 

Đặc biệt, tiếng vang từ chương trình mỗi xã, phường một sản phẩm (OCOP) cùng những thành tựu mà chương trình mang lại đã khẳng định hướng đi đúng đắn của tỉnh trong hiện thực hóa mục tiêu nông thôn mới. Qua đó, ổn định, nâng cao thu nhập cho cộng đồng dân cư khu vực nông thôn, đồng thời, thay đổi tư duy sản xuất, từng bước hình thành sản xuất hàng hóa, góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng bền vững.

Để phát triển và nâng tầm thương hiệu cho các sản phẩm OCOP, việc đầu tư ứng dụng khoa học công nghệ vào quá trình sản xuất được tăng cường thực hiện. Nhiều chủ thể, hợp tác xã, doanh nghiệp đã áp dụng công nghệ tiên tiến vào khâu chế biến, đóng gói, bảo quản nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. 

Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc sản phẩm thông qua chỉ dẫn địa lý, quy hoạch mã số vùng trồng, gắn mã QR, qua đó giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận thông tin về quy trình sản xuất, vùng nguyên liệu, chứng nhận chất lượng.

Nhờ đầu tư đồng bộ về công nghệ, xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu, Chương trình OCOP đã và đang mang lại hiệu quả thiết thực. Các cơ sở sản xuất, hợp tác xã tham gia chương trình không chỉ tăng doanh thu, tạo việc làm cho lao động nông thôn mà còn góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa, nghề truyền thống của địa phương.

Sự phát triển của sản phẩm OCOP cũng tạo động lực liên kết theo chuỗi giá trị, khuyến khích nông dân ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao năng lực quản lý và tư duy kinh tế. Có thể nói, Chương trình OCOP không chỉ là sản phẩm đặc trưng của địa phương mà đang góp phần hình thành hệ sinh thái sản phẩm, kết nối chặt chẽ giữa nông nghiệp, công nghiệp chế biến và dịch vụ thương mại, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh và bền vững.