Xuất khẩu sang Vương quốc Anh tăng trung bình 10%/năm

Sau hơn 4 năm thực thi, Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA) đã tạo được sức bật cho thương mại, đầu tư song phương. Tăng trưởng xuất khẩu trung bình của Việt Nam sang Vương quốc Anh tăng khoảng 10%/năm kể từ năm 2021 khi hiệp định có hiệu lực.

Năm 2024, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Vương quốc Anh đạt mức tăng trưởng kỷ lục, rất ấn tượng ở mức 7,55 tỷ USD, tăng gần 19% so với cùng kỳ năm trước.9 tháng đầu năm 2025, tổng trao đổi kim ngạch thương mại giữa hai nước cũng đạt 6,9 tỷ USD và tăng 10,4% so với cùng kỳ năm trước và tương tự cũng cao hơn so với mức tăng trưởng chung sang EU và sang châu Âu.

Với kết quả này, các chuyên gia đánh giá, thặng dư thương mại của Việt Nam 9 tháng đầu năm với Vương quốc Anh đạt 5,5 tỷ USD và tăng 8,7% so với cùng kỳ năm trước. Việc gia tăng kim ngạch thương mại liên tục của Việt Nam sang Anh cũng tạo vị thế khá vững chắc của hàng hóa Việt Nam tại thị trường bản địa.

Theo số liệu từ Thương vụ Việt Nam tại Vương quốc Anh, nhờ những ưu đãi thuế quan trong UKVFTA, trong 9 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu nhiều mặt hàng chủ lực của Việt Nam sang Vương quốc Anh có mức tăng trưởng tích cực: Hạt tiêu tăng 96,9%, cà phê tăng 70%, rau quả tăng 54%, máy vi tính, sản phẩm điện tử tăng 47%, dệt may tăng 18%), giày dép tăng 10%...

Đáng chú ý, các chuyên gia cho rằng, tác động tích cực của UKVFTA còn được nhìn nhận ở chiều nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ. Bởi Vương quốc Anh rất có thế mạnh về những mặt hàng công nghệ cao, dược phẩm hay nguyên liệu đầu vào để phục vụ cho ngành sản xuất trong nước. Số liệu nhập khẩu từ Anh về Việt Nam cộng dồn 4 quý (Quý II,III, IV/2024 và quý I/2025) đạt 1,5 tỷ bảng Anh tăng 23,2% so với cả bốn quý cộng dồn cùng kỳ trước.

Đáng nói, có những nhóm hàng nhập khẩu về Việt Nam có mức tăng rất cao như dược phẩm, tăng khoảng gần 60% so với cùng kỳ trước, phản ánh nhu cầu cao của thị trường Việt Nam đối với công nghệ, thiết bị hiện đại và nguyên liệu chất lượng từ Anh quốc.

Thêm một tín hiệu tích cực từ việc thực thi hiệu quả Hiệp định UKVFTA đó là tỷ lệ tận dụng ưu đãi mẫu C/O tăng trưởng rất nhanh và mạnh, từ mức 17,2% năm 2021 lên 36,2% sau hơn 4 năm.

Mức này thậm chí cao hơn cả EVFTA (35%) và CPTPP (khoảng 10%), cho thấy doanh nghiệp Việt Nam rất quan tâm chủ động tận dụng ưu đãi thuế quan của Hiệp định.

Có được những kết quả nêu trên, theo Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương, đó là nhờ tín hiệu tích cực, lan tỏa từ công tác tuyên truyền Hiệp định. Cụ thể, trong giai đoạn 2021 - 2025 các tỉnh, thành trên cả nước đã tổ chức hơn 191 hội nghị, hội thảo trong đó lồng ghép nội dung các cam kết trong các FTA, bao gồm UKVFTA.

Trong số các tỉnh thành này, nổi bật trong năm 2024 có Phú Thọ với 20 hội nghị, hội thảo được tổ chức; Trà Vinh (cũ) với 6 hội nghị, hội thảo được tổ chức và Hà Tĩnh với 3 hội nghị, hội thảo được tổ chức.

Trong khi đó, các Bộ, ngành tổ chức khoảng 21 hội nghị, hội thảo. Trong năm 2024, Bộ Công Thương đã tổ chức 4 hội nghị, hội thảo và tọa đàm trao đổi trực tiếp với lãnh đạo các doanh nghiệp trong các ngành hàng xuất khẩu lớn của Việt Nam như: dệt may, da giày, thủy sản, cà phê và quế để định hướng xây dựng hệ sinh thái tận dụng hiệu quả Hiệp định UKVFTA trong thời gian tới.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng tổ chức Hội thảo giới thiệu cách hiểu cập nhật về xuất xứ hàng hoá trong Hiệp định UKVFTA và một chuỗi làm việc, trao đổi kinh nghiệm với các chuỗi cung ứng tại Vương quốc Anh, tăng cường vận dụng UKVFTA.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, thực hiện định hướng chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, Bộ Công Thương đã nỗ lực triển khai đồng bộ, toàn diện các giải pháp nhằm thực thi hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới mà Việt Nam là thành viên, bao gồm CPTPP, EVFTA, UKVFTA, và FTA truyền thống là RCEP.

Bên cạnh những thuận lợi, thị trường Vương quốc Anh yêu cầu rất cao về chất lượng sản phẩm, đi cùng giá cả cạnh tranh. Các hàng rào kỹ thuật thị trường này, như quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn vệ sinh thực phẩm, nhất là đối với nông sản, rất chặt chẽ. Việc thực hiện sử dụng nhãn UKCA thay cho CE đối với sản phẩm công nghiệp; dự luật về bảo vệ môi trường, chống suy thoái và mất rừng… sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu các sản phẩm gỗ, cà phê, cao su, dầu thực vật, đậu tương…

Không những vậy, thị hiếu và xu hướng tiêu thụ sản phẩm tại Anh cũng có nhiều thay đổi. Đơn cử, người tiêu dùng Anh ngày càng quan tâm đến sức khỏe; thực phẩm cho người ăn kiêng tại Anh đang trở nên phổ biến hơn, với sản phẩm thuần chay (vegan), sản phẩm cho người kiêng gluten (dị ứng gluten), sản phẩm cho người kiêng đường (người bị tiểu đường)… Vì vậy, sản xuất và cung ứng thực phẩm nông sản phức tạp hơn và cần chuyên biệt hơn.

Do đó, để tận dụng UKVFTA hiệu quả hơn, bên cạnh sự hỗ trợ, hướng dẫn của các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp cần chủ động hơn nữa trong việc tìm hiểu, nắm vững nội dung, cam kết của Hiệp định. Hoạt động đầu tư phát triển sản phẩm, nâng cao tính tuân thủ, đáp ứng yêu cầu thị trường… cũng cần được doanh nghiệp tiến hành để khai thác xuất khẩu bền vững.