Hội chợ Mùa Xuân 2026: Nơi kiểm chứng hiệu quả chính sách thương mại điện tử

Thương mại điện tử tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển với quy mô ngày càng lớn, tốc độ tăng trưởng cao và mức độ tác động sâu rộng tới toàn bộ hoạt động sản xuất, phân phối và tiêu dùng. Khi giao dịch trực tuyến trở thành thói quen của hàng chục triệu người dân, thị trường số không còn đứng bên lề, mà đã trở thành một phần cấu trúc của nền kinh tế.

Sự mở rộng nhanh của thương mại điện tử đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước: từ hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch thông tin, đến nâng cao năng lực giám sát, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tổ chức thực thi chính sách tại cơ sở.

Trong bức tranh đó, Hội chợ Mùa Xuân được nhìn nhận không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại truyền thống, mà còn là nơi để chính sách thương mại điện tử gặp gỡ thực tiễn thị trường. Tại đây, năng lực tham gia của doanh nghiệp, khả năng thích ứng của địa phương và hiệu quả của các quy định quản lý được bộc lộ rõ nét qua từng gian hàng, từng giao dịch.

Chính từ cách tiếp cận này, tại Diễn đàn “Toàn cảnh Thương mại điện tử: Nâng cao năng lực quản lý - Định hướng phát triển xanh, bền vững”, ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã nhấn mạnh những yêu cầu then chốt đặt ra cho giai đoạn thực thi sắp tới.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn Toàn cảnh Thương mại điện tử: Nâng cao năng lực quản lý -  Định hướng phát triển xanh, bền vững”, ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết, chuyển đổi số đang tái định hình toàn diện phương thức sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng trong nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, thương mại điện tử đã và đang trở thành kênh phân phối quan trọng, góp phần kết nối trực tiếp doanh nghiệp với người tiêu dùng, rút ngắn khâu trung gian và mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam.

Theo ông Hoàng Ninh, trong nhiều năm liên tiếp, thương mại điện tử duy trì mức tăng trưởng bình quân khoảng 25% mỗi năm. Riêng năm 2025, quy mô bán lẻ thương mại điện tử ước đạt khoảng 31 tỷ USD, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa, với khoảng 60% dân số tham gia mua sắm trực tuyến.

Những con số này cho thấy thương mại điện tử không còn là kênh bổ trợ, mà đã trở thành một trụ cột quan trọng của thị trường trong nước.

Tốc độ tăng trưởng nhanh giúp thương mại điện tử mở rộng thị trường, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh và rộng cũng kéo theo nhiều vấn đề mới phát sinh.

Đó là yêu cầu về minh bạch thông tin hàng hóa, trách nhiệm của nền tảng, trách nhiệm của người bán, kiểm soát chất lượng sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xử lý các hành vi vi phạm trên môi trường số.

Thực tế này đòi hỏi công tác quản lý nhà nước đối với thương mại điện tử phải theo kịp tốc độ phát triển của thị trường, không để xảy ra khoảng trống pháp lý hay tình trạng buông lỏng quản lý.

Theo ông Hoàng Ninh, năm 2026 có ý nghĩa bản lề đối với sự phát triển của thương mại điện tử. Đây là năm Luật Thương mại điện tử chính thức bước vào giai đoạn thực thi, đồng thời là năm mở đầu triển khai Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030.

Điểm nhấn của giai đoạn này không chỉ nằm ở việc ban hành chính sách mới, mà ở khâu tổ chức thực hiện. Việc triển khai thống nhất, thông suốt từ Trung ương đến địa phương được xác định là yêu cầu then chốt, bảo đảm chính sách đi vào thực tiễn, tạo ra kết quả cụ thể và có thể đo lường.

Thực tiễn triển khai trong thời gian qua cho thấy, nếu thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, thì dù chính sách đúng, hiệu quả đạt được vẫn có thể rất hạn chế.

Một nội dung được nhấn mạnh tại Diễn đàn là thực trạng chênh lệch trong phát triển thương mại điện tử giữa các địa phương. Trong khi các đô thị lớn đã hình thành hệ sinh thái thương mại điện tử tương đối hoàn chỉnh, thì tại nhiều tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa và khu vực biên giới, thương mại điện tử vẫn gặp không ít khó khăn do hạn chế về hạ tầng số, logistics, nguồn nhân lực và mức độ sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp.

Trước thực tế đó, Nghị quyết số 01/NQ-CP năm 2026 của Chính phủ đã giao nhiệm vụ nghiên cứu xây dựng và triển khai Kế hoạch tổng thể ứng dụng thương mại điện tử tại khu vực miền núi, biên giới giai đoạn 2027-2030.

Từ góc nhìn địa phương, ông Vương Thế Mẫn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu cho biết, dù sản phẩm của tỉnh có chất lượng và uy tín, nhưng điều kiện địa lý xa trung tâm khiến việc quảng bá và tiếp cận thị trường còn nhiều hạn chế.

Trong bối cảnh đó, việc kết hợp giữa các hoạt động giao thương truyền thống với thương mại điện tử được xác định là giải pháp quan trọng, giúp sản phẩm địa phương rút ngắn khoảng cách thị trường, tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn và ổn định đầu ra.

Ở cấp độ cơ sở, thương mại điện tử đang từng bước thay đổi cách thức sản xuất, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm của các hộ kinh doanh, hợp tác xã.

Tại Hội chợ Mùa Xuân 2026, bà Vũ Bích Hồng, chủ kênh “Cô Ba Hồng” đến từ tỉnh Lai Châu cho biết, việc kết hợp bán hàng trực tiếp tại hội chợ với truyền thông, bán hàng trên nền tảng số đã giúp sản phẩm tiếp cận thị trường rộng hơn.

Từ Diễn đàn chính sách đến thực tiễn triển khai tại địa phương và các hộ kinh doanh, có thể thấy thương mại điện tử chỉ phát huy hiệu quả khi chính sách được tổ chức thực hiện đồng bộ, có sự đồng hành của chính quyền địa phương và sự tham gia chủ động của doanh nghiệp, người dân.

Giai đoạn 2026-2030 đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực quản lý, năng lực thực thi và hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, qua đó bảo đảm thương mại điện tử phát triển theo hướng xanh, bền vững và lan tỏa tới các vùng miền.

Trong bối cảnh đó, Hội chợ Mùa Xuân 2026 không chỉ là điểm hẹn mua sắm đầu năm, mà còn là không gian thực tiễn để kiểm chứng hiệu quả của chính sách thương mại điện tử, từ khâu quản lý đến tổ chức thực hiện và mức độ tham gia của doanh nghiệp, người dân. Việc gắn Diễn đàn thương mại điện tử với Hội chợ Mùa Xuân gửi đi một thông điệp rõ ràng: chính sách chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong đời sống thị trường và được đo bằng hiệu quả thực thi.