FTA Index: Việt Nam ngày càng chuyên nghiệp trong “sân chơi” FTA

Vào tháng 4/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ công bố Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các hiệp định thương mại tự do (FTA Index) của các địa phương năm 2024.

Bộ chỉ số FTA Index 2024 được xây dựng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và là kết quả nỗ lực phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Bộ Công Thương với các bộ, ngành, địa phương, các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp với mục đích nâng cao hơn nữa hiệu quả thực thi các FTA của Việt Nam.

Nội dung khảo sát tập trung vào bốn khía cạnh chính: Mức độ tiếp cận thông tin về FTA của doanh nghiệp; tình hình tuân thủ các quy định pháp luật nội luật hóa từ cam kết FTA; hiệu quả các chương trình, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA; và việc triển khai các cam kết phát triển bền vững tại địa phương, đồng thời ghi nhận các khó khăn, vướng mắc mà doanh nghiệp đang gặp phải.

Sau một thời gian khảo sát, nghiên cứu, Bộ Chỉ số FTA Index năm 2024 đã hoàn thành, bảo đảm khoa học, khách quan, bám sát định hướng, kế hoạch thực thi của Chính phủ và phù hợp với các quy định hiện hành của pháp luật. Đây sẽ là công cụ đánh giá định lượng, khách quan, toàn diện, giúp Chính phủ, các cơ quan chức năng đo lường mức độ thực thi và tận dụng các FTA của các địa phương trong cả nước.

Đánh giá cao nỗ lực của Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan trong lần đầu tiên xây dựng và thực hiện công bố FTA Index, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định sự chuyên nghiệp của Việt Nam trong quá trình hội nhập; đồng thời cảm ơn sự hỗ trợ, hợp tác của các đối tác quốc tế trong quá trình xây dựng và triển khai bộ chỉ số này.

Theo Thủ tướng, Bộ chỉ số FTA Index là công cụ quan trọng giúp đo lường mức độ thực thi và tận dụng các FTA của địa phương, từ đó góp phần xây dựng cơ sở cho Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành đánh giá toàn diện điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình thực hiện FTA.

FTA Index cũng phản ánh hiệu quả các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, thể hiện sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương. Qua đó, các cơ quan có thể đưa ra chính sách phù hợp nhằm tối ưu hóa lợi ích từ các FTA, nhất là khi các hiệp định ngày càng có phạm vi bao quát rộng và ảnh hưởng sâu sắc đến nền kinh tế.

Thủ tướng khẳng định, Chính phủ sẽ tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp tận dụng tối đa lợi ích từ các FTA đã ký kết, nâng cao chất lượng thực thi cam kết quốc tế, mở rộng thị trường và ký kết thêm các FTA mới với đối tác tiềm năng. Đồng thời mong muốn, tiếp tục nhận được sự vào cuộc, ủng hộ của doanh nghiệp, người dân và đặc biệt là sự hợp tác, hỗ trợ của các đối tác quốc tế trong quá trình hội nhập nói chung và thực hiện các FTA nói riêng, nhất là về nguồn vốn, công nghệ, đào tạo nhân lực, quản trị…

Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội ngành hàng, việc lần đầu tiên công bố Bộ chỉ số FTA Index cũng nhận được nhiều đánh giá tích cực. Nhiều ý kiến cho rằng đây là bước tiến quan trọng trong việc minh bạch và lượng hóa mức độ thực thi các hiệp định thương mại tự do tại từng địa phương. Trước đây, việc đánh giá hiệu quả thực thi FTA chủ yếu dựa trên các số liệu tổng hợp hoặc cảm nhận từ thực tiễn hoạt động sản xuất - kinh doanh, trong khi FTA Index mang đến một hệ thống chỉ tiêu cụ thể, có cơ sở khoa học, giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi và so sánh môi trường thực thi FTA giữa các địa phương.

Các hiệp hội ngành hàng cũng nhận định rằng bộ chỉ số này sẽ tạo ra động lực thúc đẩy các địa phương cải thiện chất lượng điều hành, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tiếp cận thông tin, tận dụng ưu đãi thuế quan và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.Các doanh nghiệp cũng kỳ vọng rằng trong những năm tới, FTA Index sẽ tiếp tục được hoàn thiện cả về phương pháp đánh giá lẫn phạm vi khảo sát, từ đó phản ánh sát hơn thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp. Khi bộ chỉ số ngày càng được cập nhật và công bố định kỳ, đây sẽ trở thành một “thước đo” quan trọng cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và địa phương trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng sâu rộng.