Đề xuất Trưởng Công an xã, phường được kiểm tra môi trường, an toàn thực phẩm

Sáng 3/12, tại phiên họp thứ 52, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua dự thảo pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của pháp lệnh Cảnh sát môi trường. Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung quy định về chủ thể có thẩm quyền tiến hành kiểm tra việc chấp hành pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân; đồng thời bổ sung thẩm quyền kiểm tra phương tiện, đồ vật, địa điểm khi trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm, vi phạm hành chính hoặc khi có tố giác, tin báo.

Chính phủ nhấn mạnh đây là vấn đề cần thiết phải kịp thời sửa đổi, bổ sung để đáp ứng thực tiễn, không bị ảnh hưởng bởi việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước trong điều kiện bố trí lực lượng Công an nhân dân ổn định ở ba cấp. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung thẩm quyền cho trưởng Công an xã, phường, đặc khu, đồn công an trong việc kiểm tra chấp hành pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm. Việc giao thẩm quyền này nhằm bảo đảm lực lượng thực hiện chức năng phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trong bối cảnh không còn Công an cấp huyện; đồng thời bảo đảm phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm ngay từ cơ sở.

Dự thảo đổi tên “Cảnh sát môi trường” thành “Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường”. Lực lượng này gồm các đơn vị Công an nhân dân có chức năng chuyên trách phòng, chống tội phạm môi trường; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ tại các đơn vị chuyên trách; cùng lực lượng CAND phụ trách công tác này tại công an xã, phường, đặc khu, đồn công an. Chính phủ cho biết việc đổi tên nhằm thống nhất với các văn bản pháp luật hiện hành và phù hợp chức năng, nhiệm vụ thực tế.

Trình bày báo cáo thẩm tra dự thảo pháp lệnh, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới cho biết, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí với phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo pháp lệnh. Cơ quan thẩm tra nhất trí về tên gọi của lực lượng thành “Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường” để bảo đảm phù hợp các quy định của pháp luật hiện nay.

Bên cạnh đó, có một số ý kiến đề nghị giữ nguyên tên gọi của lực lượng là “Cảnh sát môi trường” hoặc đổi thành “Cảnh sát phòng, chống tội phạm về tài nguyên, môi trường và an toàn thực phẩm” hoặc “Cảnh sát bảo vệ môi trường”; đồng thời, đề nghị lấy tên gọi của pháp lệnh là “Pháp lệnh Cảnh sát môi trường (sửa đổi)” hoặc “Pháp lệnh Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường” hoặc “Pháp lệnh Cảnh sát bảo vệ môi trường”.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định việc sửa đổi pháp lệnh là “rất cấp thiết, cấp bách” trước bối cảnh vi phạm môi trường diễn biến phức tạp, tinh vi, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe nhân dân, phát triển bền vững và an ninh phi truyền thống. Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần đồng bộ tổ chức bộ máy theo mô hình mới, chuyển giao thẩm quyền phù hợp để công an xã “tập trung tuần tra ở địa phương, giảm khoảng trống, tăng hiệu quả xử lý vi phạm nhỏ lẻ”.

“Bỏ cấp huyện rồi thì còn cấp tỉnh, cấp xã. Mà tỉnh xuống xã lâu thì giao quyền hạn cho kiểm tra môi trường ở xã, phường”, Chủ tịch Quốc hội nói. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh pháp lệnh cần đề cao phòng ngừa và vai trò cộng đồng: “Làm sao chúng ta phòng ngừa, giáo dục là chính”.

Theo Chủ tịch Quốc hội, “dù có bao nhiêu cảnh sát môi trường nhưng phòng ngừa, ý thức của người dân không cao thì không thể làm được”. Vì vậy, hàng tháng, hàng quý, lực lượng phải xuống cơ sở tuyên truyền. Chủ tịch Quốc hội cũng đặt vấn đề về xử lý nước thải tại khu công nghiệp, khu dân cư, so sánh với nước ngoài “kênh, rạch rất sạch”, trong khi nhiều nơi trong nước còn ô nhiễm, một lần nữa nhấn mạnh vai trò giám sát của cộng đồng.