Đại hội XIV: Tạo thế và lực mới cho nền kinh tế Việt Nam

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại, có ý nghĩa định hướng đối với sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Những quyết sách được đặt ra tại Đại hội được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt về tư duy phát triển, mô hình tăng trưởng và động lực mới cho nền kinh tế trong dài hạn.

Để làm rõ hơn vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với GS.TS Hoàng Văn Cường - Đại biểu Quốc hội khóa XV, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng mục tiêu tại Đại hội XIV không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn là khát vọng về vị thế và tương lai của dân tộc Việt Nam trên trường quốc tế.

Thưa ông, Văn kiện Đại hội XIV đặt ra nhiều mục tiêu và chỉ tiêu phát triển ở mức rất cao. Theo ông, đâu là những cơ sở quan trọng nhất tạo nên sự tự tin để chúng ta có thể hiện thực hóa các mục tiêu đó trong giai đoạn tới?

GS.TS Hoàng Văn Cường: Hiện nay, nhân dân cả nước đang rất kỳ vọng, trông chờ vào Đại hội Đảng lần thứ XIV. Có thể thấy, nhiều người nhìn nhận Đại hội XIV hôm nay có ý nghĩa tương tự như cách đây 40 năm, năm 1986, khi Đại hội VI đã tạo ra bước ngoặt lịch sử, chuyển đất nước ta từ tình trạng nghèo đói, thiếu ăn, phải “đi vay ăn”, để sau 40 năm trở thành một quốc gia phát triển, đạt mức thu nhập trung bình cao, đồng thời khẳng định được vị thế ngày càng rõ nét trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, khát vọng của chúng ta không chỉ dừng lại ở ngưỡng thu nhập trung bình cao. Việt Nam phải quyết tâm vượt qua “bẫy thu nhập trung bình” để trở thành một nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Chính vì vậy, Đại hội Đảng lần thứ XIV cần đặt ra một bước ngoặt mới, chuyển đất nước từ mô hình tăng trưởng truyền thống trước đây – vốn chỉ giúp đạt mức trung bình – sang một mô hình phát triển mới, tạo ra lợi thế cạnh tranh và động lực bứt phá, đưa Việt Nam vươn lên trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.

Điều đó đòi hỏi Nghị quyết Đại hội XIV vừa phải tổng kết, đánh giá, chắt lọc những thành tựu để kế thừa kết quả của 40 năm Đổi mới, vừa phải chỉ ra các định hướng, mô hình và chiến lược phát triển mới, nhằm tạo ra sự phát triển mang tính nhảy vọt. Chúng ta đang đặt ra nhiệm vụ tăng trưởng hai con số trong một thời gian dài, để từ đó tạo bứt phá về tiềm lực và vị thế quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới.

Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước. Theo ông, bài học "lấy dân làm gốc" cần được cụ thể hóa như thế nào trong hệ thống chính sách và trong phương thức xây dựng, chỉnh đốn Đảng nhằm củng cố niềm tin xã hội, niềm tin của nhân dân và tạo nền tảng vững chắc cho chặng đường phát triển tiếp theo?

GS.TS Hoàng Văn Cường: Các mục tiêu của Đại hội XIV không chỉ dừng lại ở khát vọng hay định hướng chung, mà còn được cụ thể hóa bằng những giải pháp rõ ràng, như đổi mới thể chế, thay đổi tư duy phát triển, đổi mới phương thức hành động, nhằm tạo ra các đột phá thực chất trong cả tư duy lẫn hành động. Đây chính là nền tảng để tạo ra những thành công mới.

Một điểm đổi mới quan trọng của Đại hội XIV là không chỉ ban hành các nghị quyết, mà còn xác định rõ các mục tiêu chiến lược, nhiệm vụ chiến lược cần triển khai ngay sau Đại hội. Điều này đòi hỏi, ngay khi Đại hội kết thúc, phải bắt tay vào tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chiến lược đó một cách quyết liệt và đồng bộ.

Chính việc hoàn thành các nhiệm vụ chiến lược sẽ là thước đo cho hiệu quả hiện thực hóa các mục tiêu mà Đại hội đã đề ra. Nếu chúng ta thực hiện đồng bộ, quyết tâm, từ đổi mới tư duy, phương thức hành động đến hoàn thiện thể chế theo đúng tinh thần Đại hội XIV, tôi tin rằng dù các mục tiêu đặt ra rất cao, nhưng hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.

Nhìn vào chặng đường phát triển sau Đại hội XIV, ông kỳ vọng như thế nào vào vai trò dẫn dắt của Nhà nước và sự lớn mạnh của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam để nền kinh tế vừa giữ vững ổn định vĩ mô vừa tạo ra các động lực tăng trưởng mới trong dài hạn?

GS.TS Hoàng Văn Cường: Đại hội XIV sẽ đưa ra những định hướng và chiến lược phát triển mới, đưa Việt Nam chuyển sang một mô hình kinh tế hiện đại, dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển các lĩnh vực mới, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào các ngành, lĩnh vực mang tính truyền thống như trước đây. Một mô hình phát triển mới như vậy đòi hỏi vai trò dẫn dắt, đầu tư và định hướng mạnh mẽ của Nhà nước.

Vai trò đó thuộc về khu vực kinh tế nhà nước, từ doanh nghiệp nhà nước đến việc phân bổ, huy động và dẫn dắt các nguồn lực xã hội. Nếu thực hiện tốt vai trò này, tôi rất kỳ vọng Việt Nam sẽ bước sang một kỷ nguyên phát triển mới.

Khởi đầu từ việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, Việt Nam sẽ từng bước thay đổi mô hình tăng trưởng, hình thành một mô hình tăng trưởng mới, trong đó nhiều ngành, lĩnh vực sẽ vươn lên giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Qua đó, đất nước không chỉ trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao, mà còn khẳng định vị thế vững chắc trong chuỗi giá trị toàn cầu, với tâm thế và tầm vóc ngang tầm các quốc gia phát triển trên thế giới.

Xin cảm ơn giáo sư qua những chia sẻ vừa rồi!