Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng: Phải phạt nặng hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Sáng 24/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Giải trình cuối phiên họp, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết dự thảo luật tập trung vào định hướng đưa quyền sở hữu trí tuệ trở thành tài sản của doanh nghiệp, có thể định giá, mua bán, ghi nhận vào báo cáo tài chính và dùng làm tài sản bảo đảm để vay vốn, nhất là với công nghệ mới, công nghệ số và AI.

Theo Bộ trưởng, chuyển dịch quan trọng nhất là từ “bảo vệ quyền” sang “tài sản hóa, thương mại hóa và thị trường hóa” các kết quả nghiên cứu. Về sản phẩm AI, Bộ trưởng khẳng định AI không phải chủ thể quyền sở hữu trí tuệ. Sản phẩm AI tự tạo không được bảo hộ như tác phẩm của con người. Nếu con người dùng AI như một công cụ và thực sự tạo ra phần đóng góp sáng tạo đáng kể, họ có thể được xem là tác giả; ngược lại, nếu mức độ đóng góp thấp thì không được công nhận tác giả nhưng vẫn có quyền khai thác và thương mại hóa sản phẩm.

Bộ trưởng cho biết các nước cũng đang tiếp cận theo hướng này. Luật sẽ giao Chính phủ xác định mức độ sáng tạo để có cơ chế bảo hộ phù hợp. Việc sử dụng dữ liệu công khai để huấn luyện AI sẽ tiếp tục được nghiên cứu, với điều kiện đầu ra không xâm phạm quyền. Bộ trưởng cũng cho rằng cần hoàn thiện tòa án chuyên biệt về sở hữu trí tuệ; bổ sung các hình phạt mang tính răn đe, coi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ như "ăn cắp trong thế giới thực".